สลิปโอนเงินบอกอะไรได้บ้าง อ่านให้เป็น ประหยัดได้กว่าที่คิด

เปิดอัลบั้มรูปในมือถือดูหน่อยซิลูก เจ๊ขอเดาว่ามีสลิปโอนเงินกองอยู่เป็นร้อยใบ ปนกับรูปแมว รูปข้าว และรูปเซลฟี่ที่ถ่ายไป 20 รอบเลือกได้ใบเดียว คนส่วนใหญ่มองสลิปเป็นแค่หลักฐานว่า จ่ายแล้วนะ พอร้านเห็นก็จบ ไม่เคยกลับไปดูอีกเลย

สำหรับเจ๊ที่นั่งนับทองมาทั้งชีวิต สลิปพวกนี้คือสมุดบัญชีที่แกจดไว้โดยไม่รู้ตัว มันบอกว่าเงินไปไหน ไปตอนกี่โมง ไปหาใคร และไปบ่อยแค่ไหน ถ้าอ่านเป็น แกจะเห็นเงินรั่วที่ไม่เคยเห็นมาก่อน ไม่ต้องเชื่อเจ๊ทันที ลองอ่านไปพร้อมกันก่อนจ้ะ

สลิป 1 ใบ มีข้อมูลอะไรซ่อนอยู่บ้าง

สลิปจากแอปธนาคารแต่ละเจ้าหน้าตาไม่เหมือนกัน แต่ข้อมูลหลัก ๆ คล้ายกันหมด ถ้าดูแค่ยอดเงินแล้วปิดทิ้ง แกใช้ประโยชน์จากสลิปไปแค่เสี้ยวเดียว เจ๊สรุปให้ดูว่าแต่ละช่องบอกอะไรเราได้บ้าง

เห็นไหมว่าแต่ละช่องมีเรื่องเล่าของมัน เดี๋ยวเจ๊จะไล่ให้ทีละช่อง

เวลาบนสลิป บอกว่าแกใช้เงินตอนอ่อนแอ

ช่องที่คนมองข้ามมากที่สุดคือเวลา ทั้งที่มันบอกนิสัยเราได้ชัดที่สุด ลองเลื่อนดูสลิปของเดือนที่แล้ว แล้วสังเกต 3 อย่างนี้

• สลิปหลัง 4 ทุ่ม ส่วนใหญ่เป็นของสั่งออนไลน์ ของกินดึก หรือของที่กดตอนนอนไถมือถือ ตอนนั้นสมองเหนื่อย ความยับยั้งชั่งใจก็ต่ำ
• สลิป 3 วันแรกหลังเงินเดือนออก ถ้ายอดรวมช่วงนี้สูงกว่าช่วงอื่นมาก แปลว่าแกฉลองเงินเดือนเกินตัว แล้วไปอดเอาปลายเดือน
• สลิปวันศุกร์ถึงวันอาทิตย์ หลายคนวันธรรมดาประหยัดดีมาก แต่เสาร์อาทิตย์เดียวใช้เท่ากับทั้งสัปดาห์

เจ๊ไม่ได้บอกว่าห้ามใช้เงินตอนดึกนะลูก แค่อยากให้แกรู้ว่าตัวเองมีช่วงเวลาอันตราย พอรู้แล้วก็ตั้งกติกาง่าย ๆ ได้ เช่น ของที่อยากซื้อหลัง 4 ทุ่ม ให้ใส่ตะกร้าไว้ก่อน ตื่นมาตอนเช้ายังอยากได้ค่อยกดจ่าย แค่นี้หลายคนก็ตัดของไม่จำเป็นไปได้ครึ่งหนึ่งแล้ว

ชื่อผู้รับ บอกว่าเงินไหลไปหาใครมากที่สุด

ลองทำแบบนี้ เลือกสลิปของเดือนที่แล้วมาทั้งหมด แล้วนับว่าชื่อผู้รับไหนโผล่บ่อยที่สุด 5 อันดับแรก คนส่วนใหญ่จะตกใจ เพราะอันดับ 1 มักไม่ใช่ค่าเช่าหรือค่าผ่อน แต่เป็นร้านสะดวกซื้อหน้าปากซอย หรือร้านข้าวมันไก่เจ้าประจำ

ชื่อผู้รับยังช่วยจับของที่แกลืมไปแล้วด้วย เช่น ค่าบริการรายเดือนที่สมัครไว้ตั้งแต่ตอนทดลองใช้ฟรี แล้วหักเงินทุกเดือนโดยที่แกไม่ได้เปิดดูเลย หรือชื่อเพื่อนคนเดิมที่แกโอนให้ทุกสัปดาห์เพราะเขาออกค่าข้าวก่อนแล้วแกโอนคืน ซึ่งพอรวมกันแล้วแกเลี้ยงข้าวกลุ่มนี้มากกว่าที่คิด

ข้อดีของการดูจากชื่อผู้รับคือมันเป็นข้อเท็จจริง ไม่ใช่ความรู้สึก หลายคนรู้สึกว่าไม่ค่อยซื้อของออนไลน์ แต่สลิปบอกว่าโอนให้ร้านค้าออนไลน์ไป 11 ครั้งในเดือนเดียว ความรู้สึกหลอกเราได้ แต่สลิปไม่เคยโกหกจ้ะ

ตัวอย่างจริง: ไล่สลิป 1 เดือนของน้องฝน เงินเดือน 26,000

น้องฝนทำงานออฟฟิศแถวรัชดา เงินเดือน 26,000 บาท เช่าห้องแถวลาดพร้าว ผ่อนโทรศัพท์อยู่ เธอบ่นกับเจ๊ว่าไม่รู้เงินหายไปไหน สิ้นเดือนเหลือไม่ถึง 5,000 ทุกที เจ๊เลยให้เปิดอัลบั้มแล้วไล่สลิปทั้งเดือนออกมาจัดกลุ่มตามชื่อผู้รับ ได้แบบนี้

เงินเหลือ 26,000 ลบ 21,284 เท่ากับ 4,716 บาท ตรงกับที่น้องฝนบ่นเป๊ะ แต่สิ่งที่น่าสนใจกว่าคือเรื่องที่ตารางนี้บอก

• สลิปใบละไม่ถึง 100 บาทมีถึง 105 ใบ จาก 124 ใบ รวมกันได้ 6,734 บาท หรือประมาณ 26% ของเงินเดือน ทุกใบดูไม่มีพิษภัย แต่รวมกันแล้วมากกว่าค่าเช่าห้องอีก
• สลิปช่วงดึกแค่ 9 ใบ แต่กินเงินไป 3,150 บาท เกือบเท่ากับเงินที่ส่งให้แม่ทั้งเดือน พอน้องฝนย้อนดูของที่สั่ง มีอย่างน้อย 4 ชิ้นที่ยังไม่ได้แกะกล่องเลย
• ร้านสะดวกซื้อ 27 ใบ เกือบทุกวันทำงาน เข้าไปซื้อน้ำขวดเดียว ออกมาพร้อมขนม ไส้กรอก และของที่ไม่ได้ตั้งใจซื้อ เฉลี่ยใบละ 82 บาท

น้องฝนไม่ได้ต้องเลิกกินกาแฟหรือเลิกนั่งวิน แค่ตั้งกติกาเรื่องสั่งของตอนดึก กับลดการแวะร้านสะดวกซื้อเหลือวันเว้นวัน ถ้าทำได้จริง ประเมินคร่าว ๆ ก็น่าจะเหลือเงินเพิ่มได้หลักพันต่อเดือน โดยที่ชีวิตแทบไม่ต่างจากเดิม นี่แหละที่เจ๊บอกว่าอ่านสลิปเป็น ประหยัดได้มากกว่าที่คิด

เงินมันไม่ได้หายไปเองหรอกลูก มันเดินออกไปทีละใบ แล้วทิ้งสลิปไว้ให้เราตามรอยทุกครั้ง

ยอดกลมกับยอดมีเศษ บอกคนละเรื่องกัน

ดูตัวเลขบนสลิปให้ดี ๆ จะเห็นว่ามีอยู่ 2 แบบ

ยอดกลม อย่าง 500, 1,000, 3,000 มักเป็นการโอนให้คน เช่น ให้พ่อแม่ ให้แฟน ให้เพื่อนยืม หรือโอนเข้าบัญชีตัวเอง ยอดพวกนี้ต้องถามตัวเองว่า เป็นเงินที่วางแผนไว้หรือเปล่า ถ้าเป็นเงินให้เพื่อนยืม ก็ควรจดไว้ด้วยว่ายังไม่ได้คืน ไม่ใช่ปล่อยให้ลืมกันไปทั้งสองฝ่าย

ยอดมีเศษ อย่าง 89, 147, 1,290 มักเป็นการซื้อของหรือจ่ายบิล ถ้ายอดเดิมซ้ำทุกเดือน เช่น 419 บาทวันที่ 5 ทุกเดือน นั่นคือค่าบริการรายเดือนหรือค่าผ่อน ลองไล่ดูว่ายังใช้อยู่จริงไหม หลายคนจ่าย Netflix กับบริการเพลงพร้อมกัน 2 ที่ แต่เปิดดูจริงแค่ที่เดียว

อีกกรณีที่เจ๊เจอบ่อยคือคนเงินเดือน 40,000 ขึ้นไป ที่ผ่อนของหลายอย่างพร้อมกัน สลิปค่าผ่อนแต่ละใบดูไม่หนัก ใบละ 1,500 บ้าง 2,800 บ้าง แต่พอเอามาวางเรียงกันแล้วรวมเกิน 10,000 ต่อเดือน กลายเป็นว่าเงินเดือนเยอะแต่เหลือใช้จริงไม่ต่างจากคนเงินเดือน 25,000 เลย

บันทึกช่วยจำ ช่องเล็ก ๆ ที่ช่วยได้เยอะ

เวลาโอนเงินผ่านแอปธนาคาร ส่วนใหญ่จะมีช่องให้พิมพ์บันทึกสั้น ๆ คนเกือบทั้งหมดกดข้ามไป แต่เจ๊อยากให้ลองใช้ เพราะ 3 เดือนผ่านไป แกจะจำไม่ได้แน่ ๆ ว่าโอน 650 บาทให้ชื่อคนนี้ไปเพื่ออะไร

ไม่ต้องพิมพ์ยาว คำเดียวก็พอ เช่น

• ค่าน้ำไฟ ตุลา
• หารหมูกระทะ
• ยืมนิด คืนสิ้นเดือน
• ของขวัญวันเกิดแม่

ประโยชน์ที่ได้ทันทีคือ เวลาย้อนดูจะแยกออกว่าอะไรเป็นค่าใช้จ่ายจำเป็น อะไรเป็นค่าใช้จ่ายตามอารมณ์ และอะไรเป็นเงินที่ยังต้องตามคืน ยิ่งคนที่หารบิลกับเพื่อนบ่อย ๆ บันทึกช่วยจำจะช่วยไม่ให้เถียงกันทีหลังว่าใครโอนแล้วใครยังจ้ะ

อ่านสลิปให้เป็น ยังช่วยกันโดนโกงด้วย

เรื่องนี้ไม่ใช่แค่ประหยัด แต่เป็นเรื่องรักษาเงินที่หามาได้ คนที่ขายของออนไลน์หรือรับโอนจากคนอื่นบ่อย ๆ ต้องรู้ว่าสลิปทำปลอมได้ง่ายกว่าที่คิด ตัวเลข ชื่อ และเวลาแก้ไขในรูปได้หมด

• อย่าเชื่อแค่หน้าตาสลิป ให้เปิดแอปธนาคารของตัวเองดูว่าเงินเข้าจริงหรือยัง ก่อนส่งของหรือทอนเงินทุกครั้ง
• สแกน QR บนสลิป สลิปส่วนใหญ่มี QR ที่ใช้ตรวจสอบกับระบบธนาคารได้ ถ้าสแกนแล้วไม่เจอข้อมูล ให้ระวังไว้ก่อน
• เก็บสลิปที่เป็นหลักฐานสำคัญ เช่น ค่าเช่า ค่ามัดจำ เงินที่ให้ยืม หรือการซื้อของราคาสูง เผื่อมีปัญหาจะได้มีเลขอ้างอิงยืนยัน
• อย่าโพสต์สลิปลงที่สาธารณะ ถึงเลขบัญชีจะถูกปิดบางส่วน แต่ชื่อ เวลา และเลขอ้างอิงก็มากพอให้คนไม่หวังดีเอาไปทำสลิปปลอมได้

วิธีอ่านสลิปย้อนหลังให้จบใน 30 นาที

ไม่ต้องรอว่างทั้งวัน เลือกเย็นวันอาทิตย์สักวัน ชงน้ำชาสักแก้ว แล้วทำตามนี้

1. เลือกช่วงเวลา ใช้รอบเงินเดือนล่าสุด นับจากวันเงินเดือนออกถึงก่อนวันออกครั้งถัดไป จะเห็นภาพชัดกว่านับจากวันที่ 1
2. แยกกลุ่มตามชื่อผู้รับ ไม่ต้องละเอียดมาก 6 ถึง 8 กลุ่มก็พอ เช่น ที่อยู่ ผ่อน กิน เดินทาง ร้านสะดวกซื้อ ออนไลน์ ครอบครัว เพื่อน
3. นับจำนวนใบกับยอดรวม ของแต่ละกลุ่ม แล้วดูว่ากลุ่มไหนมีใบเยอะแต่เฉลี่ยใบละน้อย กลุ่มนั้นแหละคือเงินรั่ว
4. วงสลิปที่เวลาแปลก ๆ หลัง 4 ทุ่ม หรือ 3 วันแรกหลังเงินเดือนเข้า แล้วถามตัวเองว่าซื้อเพราะจำเป็นหรือเพราะอารมณ์
5. ตั้งกติกาแค่ 1 ข้อ สำหรับรอบหน้า ห้ามตั้งเยอะ ข้อเดียวที่ทำได้จริงดีกว่า 5 ข้อที่ล้มตั้งแต่สัปดาห์แรก

ถ้าคิดว่าแค่อ่านทวนยังพอไหว แต่ให้นั่งบวกเลขทุกเดือนคงไม่ไหว ก็ไม่ต้องทำเองจ้ะ แอด LINE @jayjod แล้วส่งสลิปมาให้เจ๊จด เจ๊อ่านยอด เวลา และชื่อผู้รับให้เอง แยกหมวดให้ แล้วบอกเลยว่าวันนี้เหลือใช้ได้อีกเท่าไหร่ ไม่ต้องพิมพ์อะไรสักตัว

ส่วนคนที่สลิปค้างในอัลบั้มเป็นร้อยใบ ก็ไม่ต้องทยอยส่งทีละรูปให้เมื่อยมือ เลือกรูปจากอัลบั้มทีเดียว เจ๊คัดเฉพาะรูปที่เป็นสลิปไปจดให้ ใบไหนเคยจดแล้วก็ไม่นับซ้ำ

อ่านสลิปแล้ว ต้องทำอะไรต่อ

การอ่านสลิปไม่ได้มีไว้ให้รู้สึกผิดนะลูก เจ๊ไม่อยากให้ใครเปิดดูแล้วโทษตัวเองว่าทำไมใช้เงินเยอะขนาดนี้ จุดประสงค์คือให้เห็นภาพจริง แล้วค่อย ๆ ปรับทีละนิด

คนที่เงินเดือน 18,000 กับคนที่เงินเดือน 45,000 มีเงินรั่วคนละแบบ คนแรกอาจรั่วที่ร้านสะดวกซื้อวันละ 60 บาท คนหลังอาจรั่วที่ค่าผ่อน 3 ก้อนกับข้าวมื้อหรูสุดสัปดาห์ แต่ทั้งคู่หาเจอได้ด้วยวิธีเดียวกัน คือกลับไปดูสลิปที่ตัวเองทิ้งไว้

ถ้าอยากให้เป็นนิสัยโดยไม่ต้องพยายามมาก ให้เจ๊จดช่วยดูทุกรอบเงินเดือนก็ได้ พอจบรอบ เจ๊ให้เกรดการใช้เงินให้ด้วย จะได้รู้ว่ารอบนี้ดีขึ้นหรือแย่ลงกว่ารอบก่อน ดูรายละเอียดเพิ่มได้ที่ jayjod.com

สรุปสั้น ๆ จากเจ๊

• สลิป 1 ใบมีมากกว่ายอดเงิน เวลา ชื่อผู้รับ และบันทึกช่วยจำบอกนิสัยการใช้เงินได้ชัดมาก
• สลิปใบเล็ก ๆ ที่ซ้ำบ่อยคือจุดที่เงินรั่วมากที่สุด รวมกันอาจเกินค่าเช่าห้อง
• สลิปหลัง 4 ทุ่มและช่วงหลังเงินเดือนออก คือช่วงเวลาอันตรายของหลายคน
• ใช้บันทึกช่วยจำทุกครั้งที่โอนให้คน จะได้ไม่ลืมว่าเงินก้อนนั้นคือค่าอะไร
• อย่าเชื่อหน้าตาสลิป เช็กในแอปธนาคารและสแกน QR ทุกครั้งที่รับเงิน

สลิปในอัลบั้มของแกมีคำตอบอยู่แล้ว ขาดแค่คนช่วยอ่าน แอด LINE @jayjod แล้วส่งสลิปใบแรกมาให้เจ๊จดวันนี้เลยจ้ะ