เดือนชนเดือนแก้ยังไง เริ่มจากรู้ก่อนว่าเงินไปไหน ฉบับเจ๊จด

เงินเดือนออกวันที่ 25 พอถึงวันที่ 20 ของเดือนถัดไปเปิดแอปธนาคารดู เหลือ 340 บาท ต้องนั่งนับวันรอเงินเดือนรอบใหม่ ทั้งที่จำไม่ได้ด้วยซ้ำว่าซื้ออะไรแพง ๆ ไป ถ้าแกเป็นแบบนี้ทุกเดือน เจ๊บอกเลยว่าแกไม่ได้อยู่คนเดียวหรอกลูก คนทำงานในเมืองเป็นแบบนี้กันเยอะมาก

ข่าวดีคือเดือนชนเดือนส่วนใหญ่แก้ได้ แต่ต้องแก้ให้ถูกจุดก่อน คนส่วนมากพอรู้ตัวว่าเงินไม่พอ ก็ประกาศว่าเดือนนี้จะประหยัด เลิกกาแฟ เลิกซื้อของออนไลน์ ทำได้ 4 วันแล้วก็กลับมาเหมือนเดิม ที่เป็นแบบนี้เพราะยังไม่รู้เลยว่าเงินรั่วออกไปตรงไหน ก็เหมือนเอาเทปไปแปะถังน้ำมั่ว ๆ ทั้งที่รูอยู่อีกด้าน บทความนี้เจ๊จะพาแกหารูก่อน แล้วค่อยอุดจ้ะ

เดือนชนเดือนไม่ได้เกิดจากเงินน้อยอย่างเดียว

เจ๊เห็นมาหมดแล้ว คนเงินเดือน 18,000 ที่มีเงินเหลือเก็บทุกเดือนก็มี คนเงินเดือน 45,000 ที่ต้องรอเงินเดือนออกแบบใจจดใจจ่อก็มี เงินเดือนเยอะช่วยได้ก็จริง แต่ถ้ารายจ่ายโตตามรายได้ไปด้วย ยังไงก็ชนเดือนอยู่ดี

สาเหตุที่เจอบ่อยมีอยู่ไม่กี่อย่าง

• คิดว่าใช้เท่านี้ แต่ใช้จริงมากกว่านั้น คนส่วนใหญ่ประเมินค่ากินกับค่าเดินทางต่ำกว่าความจริงประมาณ 20 ถึง 40%
• รายจ่ายคงที่กินเงินไปเกินครึ่ง ค่าเช่า ค่าผ่อน ค่ารายเดือนต่าง ๆ ตัดไปก่อนตั้งแต่ต้นเดือน เหลือให้ใช้จริงนิดเดียว
• เงินที่ไม่รู้ว่าไปไหน ถอนเงินสดมา 1,000 ไม่กี่วันก็หมด ถามว่าซื้ออะไรก็ตอบไม่ได้

ทั้ง 3 ข้อนี้มีจุดร่วมกันอยู่อย่างเดียว คือ เรามองไม่เห็นเงินของตัวเอง ถ้ายังมองไม่เห็นก็ยังแก้ไม่ได้ ขั้นแรกเลยจึงต้องทำให้มองเห็นก่อน

เงินไม่ได้หายไปไหนหรอกลูก มันไปอยู่ตรงที่แกไม่เคยหันไปมองต่างหาก

ขั้นที่ 1 จดให้ครบ 1 รอบเงินเดือน แล้วยังไม่ต้องรีบแก้อะไร

ฟังดูแปลกใช่ไหม แต่เจ๊ตั้งใจให้รอบแรกแกใช้ชีวิตตามปกติไปเลย ไม่ต้องอด ไม่ต้องฝืน แค่จดทุกบาทที่จ่ายออกไป ตั้งแต่วันเงินเดือนออกไปจนถึงวันก่อนเงินเดือนรอบใหม่เข้า

ทำไมต้องจดเต็มรอบ? เพราะถ้าจดแค่ 1 สัปดาห์ แกจะไม่เห็นค่าเช่า ค่าน้ำค่าไฟ ค่าผ่อนที่ตัดเดือนละครั้ง และไม่เห็นด้วยว่าช่วงต้นเดือนกับปลายเดือนแกใช้เงินต่างกันแค่ไหน ส่วนเหตุผลที่ยังไม่ให้แก้ ก็เพราะถ้าแกเริ่มประหยัดไปพร้อมกับจด ตัวเลขที่ได้จะไม่ใช่ชีวิตจริงของแก ข้อมูลเพี้ยนตั้งแต่แรก วิธีแก้ที่ตามมาก็จะเพี้ยนตาม

กติกาการจดรอบแรกมีแค่นี้

1. จดทุกรายการ แม้แต่ค่าวิน 20 บาท ค่าน้ำแข็งเปล่า 5 บาท
2. จดภายในวันนั้น อย่าดองไว้ถึงสิ้นสัปดาห์ เพราะจำไม่ได้หรอก เชื่อเจ๊
3. เงินสดก็ต้องจด ไม่ใช่จดแค่ที่สแกนจ่าย
4. ใส่หมวดคร่าว ๆ ไปก่อน เช่น กิน เดินทาง ที่พัก ผ่อน ของใช้ ตามใจ

ถ้าแกจ่ายผ่านแอปธนาคารเป็นหลัก ส่วนนี้ง่ายขึ้นเยอะ แค่ส่งสลิปมาให้เจ๊จดใน LINE เจ๊อ่านยอดเงิน แยกหมวด แล้วบอกให้ด้วยว่าวันนี้ยังใช้ได้อีกเท่าไหร่ แกไม่ต้องมานั่งพิมพ์เองทีละรายการ ส่วนเงินสดก็พิมพ์บอกเจ๊สั้น ๆ ว่า "ข้าวมันไก่ 50" แค่นั้นพอ

ขั้นที่ 2 แยกรายจ่ายเป็น 4 กอง แล้วจะเห็นทันทีว่าเงินไปไหน

พอครบรอบแล้ว ให้เอารายการทั้งหมดมาแยกใหม่เป็น 4 กอง เจ๊ไม่ได้ให้แยกเพื่อความสวยงามนะ แต่ละกองแก้ด้วยวิธีไม่เหมือนกัน

กองที่ 4 สำคัญที่สุด ถ้ากองนี้เกิน 5% ของเงินเดือน แปลว่าแกยังจดไม่ครบ ให้กลับไปจดให้ละเอียดขึ้นอีกรอบ เพราะเงินที่ไม่รู้ว่าไปไหน ก็ไม่มีทางรู้ว่าจะไปลดตรงไหนได้

ตัวอย่างจริง น้องฝน เงินเดือน 26,000 คิดว่าเหลือ 6,000 แต่เหลือ 0

น้องฝนทำงานออฟฟิศย่านอโศก เช่าห้องแถวลาดพร้าว นั่ง MRT ไปทำงาน ต่อวินอีกนิดหน่อย ผ่อนมือถืออยู่ 1 เครื่อง ส่งเงินให้แม่เดือนละ 3,000 ก่อนจด น้องฝนบอกเจ๊ว่า "หนูน่าจะใช้ไม่ถึง 20,000 นะเจ๊ แต่ไม่รู้ทำไมเงินหมดทุกเดือน" พอจดครบ 1 รอบ ตัวเลขออกมาแบบนี้

ต่างกันอยู่ 6,000 บาทพอดี ตรงกับเงินที่น้องฝนคิดว่าจะเหลือเก็บ แต่ไม่เคยเหลือจริงสักเดือน ทีนี้ลองรวมเป็นกองดู

• กอง 1 จ่ายประจำ 12,200 บาท (47%)
• กอง 2 จำเป็นแต่ยอดขึ้นลง 8,000 บาท (31%)
• กอง 3 ตามใจตัวเอง 4,400 บาท (17%)
• กอง 4 ไม่รู้ว่าไปไหน 1,400 บาท (5%)

เห็นไหมลูก น้องฝนไม่ได้ใช้เงินฟุ่มเฟือยอะไรเลย ไม่มีกระเป๋าแบรนด์เนม ไม่มีทริปเที่ยวต่างประเทศ แค่ทุกหมวดเกินที่คิดไว้นิดละหน่อย พอรวมกันก็หายไป 6,000 แล้ว เดือนชนเดือนของคนส่วนใหญ่ก็หน้าตาแบบนี้แหละ

3 แบบของเดือนชนเดือนที่เจ๊เจอบ่อยที่สุด

พอแยกกองเสร็จ ให้ดูว่าตัวเองเข้าแบบไหน เพราะแต่ละแบบแก้ไม่เหมือนกัน

แบบที่ 1 ต้นเดือนเป็นเศรษฐี ปลายเดือนกินมาม่า

ลองดูรายจ่าย 7 วันแรกหลังเงินเดือนออก ถ้า 7 วันนั้นใช้ไปเกิน 40% ของเงินที่ใช้ได้ทั้งรอบ (ไม่นับค่าเช่ากับค่าผ่อน) แกเป็นแบบนี้แน่นอน เงินเข้าปุ๊บก็รู้สึกว่ามีเยอะ ชาบูมื้อนี้ไม่เป็นไรหรอก ของในตะกร้ากดซื้อเลย พอเข้าสัปดาห์ที่ 3 เริ่มตึง สัปดาห์ที่ 4 ก็นั่งนับเหรียญ วิธีแก้คือหารเงินให้ได้เท่า ๆ กันทุกสัปดาห์ อย่าให้สัปดาห์แรกกินโควตาของสัปดาห์อื่น

แบบที่ 2 ผ่อนจนเต็มมือ

พี่โอ๊ตเงินเดือน 42,000 ฟังดูเยอะนะ แต่ผ่อนรถเดือนละ 9,800 ผ่อนมือถือ 2,200 ผ่อนโซฟากับทีวีอีก 3,500 รวมเป็นค่าผ่อน 15,500 บาท หรือ 37% ของเงินเดือน บวกค่าเช่าคอนโดอีก 9,000 เงินเดือนหายไปเกินครึ่งตั้งแต่วันแรก ที่เหลือก็ต้องเอามากิน มาเดินทาง มาจ่ายค่าน้ำมันรถที่ผ่อนอยู่อีก

ถ้าแกเป็นแบบพี่โอ๊ต การนั่งตัดค่ากาแฟวันละ 60 บาทช่วยได้ไม่มากหรอก ปัญหาอยู่ที่กอง 1 ล้วน ๆ ให้เขียนรายการผ่อนทั้งหมดออกมา พร้อมวันที่ผ่อนหมด แล้วตั้งกติกากับตัวเองข้อเดียวพอ ห้ามมีรายการผ่อนใหม่จนกว่ารายการเก่าจะหมดไปอย่างน้อย 1 รายการ พอผ่อนอะไรหมดไป อย่าเพิ่งเอาเงินก้อนนั้นไปผ่อนของชิ้นใหม่ ให้กันไว้เป็นเงินเก็บแทน

แบบที่ 3 เงินหายแบบไม่มีร่องรอย

แบบนี้กอง 4 จะใหญ่ผิดปกติ มักเป็นคนที่ใช้เงินสดเยอะ หรือโอนเงินเล็ก ๆ บ่อย ๆ แล้วไม่ได้ดู เช่น ค่าวินที่จ่ายเงินสด ค่าขนมหน้าออฟฟิศ ค่าของฝากเพื่อน ค่าลงขันวันเกิดหัวหน้า ทีละ 40 ทีละ 100 ไม่เคยรู้สึกว่าเยอะ แต่ 1 เดือนรวมกันได้เป็นพัน วิธีแก้คือถอนเงินสดน้อยลง จ่ายผ่านแอปให้มากขึ้นเพื่อให้มีสลิปทุกครั้ง แล้วจดเงินสดทันทีที่จ่าย อย่าปล่อยไว้ถึงตอนเย็น

ขั้นที่ 3 แก้ทีละจุด เริ่มจากกองที่ขยับง่ายที่สุด

รู้แล้วว่าเงินไปไหน ทีนี้ค่อยแก้ แต่ขอร้องเลยว่าอย่าแก้ทุกอย่างพร้อมกัน คนที่ประกาศว่าเดือนนี้จะตัดทุกอย่าง ส่วนใหญ่อยู่ได้ไม่ถึงสัปดาห์ เจ๊แนะนำให้ไล่ตามลำดับนี้

1. ทำให้กอง 4 เหลือน้อยที่สุดก่อน แค่จดให้ครบ ยอดก็มักลดลงเอง เพราะพอรู้ตัวว่าต้องจด คนเราจะคิดก่อนจ่ายมากขึ้น
2. ตั้งเพดานให้กอง 3 ไม่ต้องห้ามกินกาแฟ แต่บอกตัวเองว่าเดือนนี้กาแฟ ชานม รวมกันได้ไม่เกิน 1,000 บาท ซื้อของออนไลน์ไม่เกิน 1,200 บาท ถึงเพดานแล้วก็หยุด
3. ปรับกอง 2 แบบที่ไม่ทรมาน เช่น ห่อข้าวไปกินกลางวันสัปดาห์ละ 2 วัน หรือเดินไปป้ายรถเมล์แทนการนั่งวินในวันที่อากาศไม่ร้อน
4. กอง 1 ค่อยดูทีหลัง เพราะแก้แล้วมีผลระยะยาว เช่น เลิกจ่ายค่ารายเดือนที่ไม่ได้ดูแล้ว ไม่เพิ่มรายการผ่อนใหม่ หรือถ้าหมดสัญญาเช่าแล้ว ลองหาห้องที่ใกล้ที่ทำงานขึ้นแต่ไม่แพงขึ้น

ลองเอาวิธีนี้มาใช้กับน้องฝน ถ้าทำได้ตามนี้ ตัวเลขจะเปลี่ยนไปประมาณนี้

น้องฝนยังกินกาแฟได้ ยังซื้อของออนไลน์ได้ ยังดู Netflix ได้ ไม่ได้อดอะไรเลย แต่สิ้นเดือนมีเงินเหลือประมาณ 4,000 บาท จากที่เคยเหลือ 0 ตัวเลขนี้อาจไม่ได้ดูยิ่งใหญ่ แต่ปีหนึ่งก็คือเงินเก็บเกือบ 50,000 บาทที่ไม่เคยมีมาก่อน ตัวเลขของแต่ละคนจะไม่เท่ากันหรอก แต่หลักคิดใช้ได้เหมือนกัน

ทำไมคนส่วนใหญ่แก้เดือนชนเดือนไม่สำเร็จ

เจ๊ขอเตือนไว้ก่อน จะได้ไม่ต้องไปล้มเอง

• จดแค่ 3 วันแล้วเลิก ยังไม่ทันเห็นภาพทั้งเดือนก็สรุปไปก่อนแล้วว่าตัวเองไม่ได้ใช้เยอะ
• ดูแค่ยอดรวม ไม่ดูว่าเป็นกองไหน รู้ว่าใช้ไป 26,000 แต่ไม่รู้ว่าก้อนไหนแก้ได้ ก็เหมือนไม่ได้รู้อะไรเพิ่ม
• เข้มงวดกับตัวเองเกินไป ตัดของที่ชอบทิ้งหมด สุดท้ายเครียด แล้วก็ระเบิดใช้เงินทีเดียวหนักกว่าเดิม
• ไม่กลับมาทบทวน แก้รอบเดียวแล้วจบ ไม่ได้ดูว่าเดือนถัดไปตัวเลขดีขึ้นจริงไหม

ข้อสุดท้ายนี่แหละที่คนลืมกันบ่อย การแก้เดือนชนเดือนต้องดูตัวเลขซ้ำทุกรอบเงินเดือน เจ๊จดถึงให้เกรดการใช้เงินทุกรอบ แกจะได้รู้ว่ารอบนี้ทำได้ดีกว่ารอบที่แล้วหรือแย่ลง ไม่ต้องมานั่งรวมเลขเอง ได้ A ก็ภูมิใจไป ได้ C ก็รู้ว่ารอบหน้าต้องระวังตรงไหน

สรุปสั้น ๆ จากเจ๊

เดือนชนเดือนไม่ได้แปลว่าแกใช้เงินไม่เป็น แปลว่าแกยังไม่เคยเห็นภาพเต็ม ๆ ของเงินตัวเองต่างหาก ลำดับที่เจ๊อยากให้จำไว้มีแค่นี้

1. จดให้ครบ 1 รอบเงินเดือน ใช้ชีวิตตามปกติ ยังไม่ต้องแก้
2. แยกรายจ่ายเป็น 4 กอง จ่ายประจำ จำเป็นแต่ยอดขึ้นลง ตามใจตัวเอง และไม่รู้ว่าไปไหน
3. ดูว่าตัวเองเป็นแบบไหน ต้นเดือนใช้หนัก ผ่อนเต็มมือ หรือเงินหายไม่มีร่องรอย
4. แก้ทีละกอง เริ่มจากกองที่ไม่รู้ว่าไปไหนกับกองตามใจตัวเอง
5. กลับมาดูตัวเลขทุกรอบเงินเดือน

ถ้าอยากเริ่มจดวันนี้เลยโดยไม่ต้องพิมพ์เองให้เมื่อย แอด LINE @jayjod แล้วส่งสลิปใบแรกมาให้เจ๊ได้เลย ฟรีจ้ะ ดูรายละเอียดเพิ่มได้ที่ jayjod.com