ค่ากาแฟ ชานม ค่าวิน เงินรั่วเล็ก ๆ ที่ปีนึงหายไปเป็นหมื่น

เจ๊ถามหน่อย ลูกเคยนั่งงงไหมว่าเงินเดือนออกมาได้แค่ 2 สัปดาห์ ทำไมในบัญชีเหลือแค่หลักร้อย ทั้งที่ไม่ได้ซื้อของชิ้นใหญ่อะไรเลย ไม่ได้ซื้อมือถือใหม่ ไม่ได้ไปเที่ยว ไม่ได้กินบุฟเฟ่ต์ แต่เงินมันหายไปเฉย ๆ

เจ๊ขายทองมา 30 กว่าปี เห็นคนเอาทองมาขายคืนเพราะเงินไม่พอใช้มาเยอะ พอเจ๊ถามว่าเงินไปไหน เกือบทุกคนตอบเหมือนกันว่า ไม่รู้ มันก็ใช้ไปเรื่อย ๆ นั่นแหละจ้ะ คำว่าใช้ไปเรื่อย ๆ คือเงินรั่ว กาแฟแก้วละ 65 ชานมแก้วละ 55 วินเที่ยวละ 20 ฟังดูจิ๊บจ๊อย แต่พอเอามาบวกกันทั้งปี บางคนหายไปเกือบ 5 หมื่นบาท เท่ากับเงินเดือนทั้งเดือนของหลายคนเลยนะ

บทความนี้เจ๊จะพาคิดเลขให้ดูชัด ๆ ว่าเงินรั่วเล็ก ๆ พวกนี้มันโตเป็นเท่าไหร่ ทำไมเราถึงไม่รู้สึก และจะอุดยังไงแบบไม่ต้องอดกาแฟไปทั้งชีวิต

เงินรั่วคืออะไร ทำไมเราถึงมองไม่เห็น

เงินรั่วคือรายจ่ายก้อนเล็กที่จ่ายบ่อย จ่ายโดยไม่ต้องคิด และไม่มีใครจำได้ว่าจ่ายไปกี่ครั้ง ต่างจากค่าเช่าห้องหรือค่าผ่อนรถที่จ่ายทีเดียวเป็นก้อน เห็นตัวเลขชัด เจ็บชัด เงินรั่วมันเจ็บทีละนิด แต่เจ็บทุกวัน

ลักษณะของเงินรั่วที่เจ๊เห็นบ่อยมี 3 อย่าง

• ครั้งละไม่ถึง 100 บาท สมองคนเราไม่นับเงินหลักสิบเป็นรายจ่ายจริงจัง จ่ายแล้วลืมภายใน 5 นาที
• จ่ายซ้ำเกือบทุกวัน กาแฟตอนเช้า วินตอนเย็น ขนมตอนบ่าย มันกลายเป็นกิจวัตรไปแล้ว ไม่ใช่การตัดสินใจซื้อ
• จ่ายผ่านการสแกน ไม่ได้หยิบแบงก์ออกจากกระเป๋า ไม่เห็นเงินสดลดลง เลยไม่รู้สึกว่าเงินหาย

เจ๊ขอพูดให้ชัดก่อนว่าเงินรั่วไม่ใช่เรื่องผิด กินกาแฟไม่ใช่บาป เจ๊เองก็กินโอเลี้ยงทุกเช้า ประเด็นคือลูกต้องรู้ว่ามันรั่วอยู่เท่าไหร่ จะได้เลือกเองว่าจะปล่อยหรือจะอุด ไม่ใช่ปล่อยให้มันรั่วโดยไม่รู้ตัวจนปลายเดือนต้องไปยืมเพื่อน

คิดเลขกันตรงนี้ กาแฟแก้วละ 65 ปีนึงหายไปเท่าไหร่

คนส่วนใหญ่คิดเงินรั่วเป็นรายวัน แล้วก็รู้สึกว่าแค่นี้เอง เจ๊จะให้คิดเป็นรายปีแทน ใช้ตัวเลขง่าย ๆ ทำงานเดือนละ 22 วัน ปีละประมาณ 250 วันทำงาน ลองดูตารางนี้จ้ะ

เห็นไหม 5 รายการที่ดูเล็กจิ๋ว รวมแล้วเดือนละ 4,000 กว่าบาท ปีละ 46,000 บาท คนเงินเดือน 22,000 เท่ากับทำงานฟรีให้ร้านกาแฟกับพี่วิน 2 เดือนเต็ม ๆ

แล้วนี่เจ๊ยังไม่นับค่าส่งเดลิเวอรี่มื้อเที่ยง ค่าสมัครดูหนังฟังเพลงรายเดือนที่ไม่ได้เปิดดู กับน้ำอัดลมตอนกินข้าวอีกนะ ถ้ารวมพวกนั้นเข้าไป หลายคนทะลุ 6 หมื่นต่อปีแบบไม่รู้ตัว

ตัวอย่างของจริง น้องมิ้นท์เงินเดือน 22,000 กับพี่ต้นเงินเดือน 38,000

น้องมิ้นท์ พนักงานออฟฟิศย่านอโศก

น้องมิ้นท์อายุ 25 เงินเดือน 22,000 เช่าห้องแถวสุขุมวิทซอยลึกเดือนละ 5,500 ผ่อนมือถือเดือนละ 1,100 ค่ารถไฟฟ้า 1,800 ส่งให้แม่ที่ต่างจังหวัด 2,000 ค่ากิน 3 มื้อ 6,000 รายจ่ายหลักพวกนี้ไม่ได้ฟุ่มเฟือยเลย หักแล้วเหลือ 5,600 น่าจะเก็บได้เดือนละ 3,000 สบาย ๆ

แต่น้องมิ้นท์กินกาแฟทุกเช้าก่อนเข้าออฟฟิศ บ่ายกดชานมสัปดาห์ละ 3 แก้ว ห้องอยู่ซอยลึกเลยนั่งวินไปรถไฟฟ้าเช้าเย็น เลิกงานแวะซื้อขนมที่ร้านสะดวกซื้อหน้าปากซอย ดูตารางนี้

เหลือ 2,025 บาท ไปกินข้าวกับเพื่อนสัก 2 ครั้งก็เกลี้ยง สิ้นเดือนเก็บไม่ได้เลยสักบาท แล้วน้องมิ้นท์ก็นั่งงงว่าเงินไปไหน ทั้งที่ไม่ได้ซื้อของแพงอะไรเลย เงินรั่วของน้องมิ้นท์คิดเป็น 16 เปอร์เซ็นต์ของเงินเดือน ปีนึง 42,900 บาท เกือบเท่าเงินเดือน 2 เดือน

พี่ต้น หัวหน้าทีมที่คิดว่าตัวเองรายได้ดีแล้ว

พี่ต้นอายุ 34 เงินเดือน 38,000 ผ่อนรถ 7,900 เช่าคอนโด 9,000 พี่ต้นไม่ได้นั่งวินเพราะมีรถ แต่กินกาแฟวันละ 2 แก้ว แก้วเช้ากับแก้วบ่าย แก้วละ 75 บาท เท่ากับวันละ 150 เดือนละ 3,300 แล้วมื้อเที่ยงสั่งเดลิเวอรี่เกือบทุกวันเพราะขี้เกียจลงไปหาข้าว ค่าส่งกับส่วนต่างราคาตกวันละ 50 บาท เดือนละ 1,100

เงินรั่วของพี่ต้นรวม 4,400 บาทต่อเดือน ปีละ 52,800 บาท เท่ากับค่างวดรถเกือบ 7 งวด พี่ต้นบอกเจ๊ว่าเงินเดือนเกือบ 4 หมื่นแต่ไม่เคยมีเงินเก็บเกิน 1 หมื่น เจ๊ก็บอกว่าแกไม่ได้จนหรอก แกแค่เลี้ยงร้านกาแฟหน้าออฟฟิศอยู่ทั้งร้าน

ทำไมเราถึงจ่ายเงินรั่วโดยไม่รู้สึกอะไรเลย

ไม่ใช่เพราะลูกโง่หรือไม่มีวินัยนะ สมองคนเราถูกออกแบบมาให้โดนเงินรั่วหลอกง่าย ๆ อยู่แล้ว

1. สแกนจ่ายไม่เจ็บเหมือนควักแบงก์ สมัยที่ต้องหยิบแบงก์ 100 แล้วได้เงินทอนกลับมา 35 เรายังเห็นว่าเงินในกระเป๋าบางลง ทุกวันนี้ยกมือถือจ่อ 2 วินาที ไม่มีอะไรหายไปจากมือ
2. ซื้อตอนเหนื่อย ตอนเครียด กาแฟตอนเช้าคือให้กำลังใจตัวเองก่อนเจอหัวหน้า ชานมตอนบ่ายคือรางวัลที่ทนประชุมมาได้ ขนมตอนเย็นคือค่าชดเชยที่วันนี้โดนด่า พอเป็นเรื่องอารมณ์ สมองไม่คิดเรื่องตัวเลข
3. ไม่มีใครส่งบิลรวมรายปีมาให้ ค่าไฟมีบิล ค่าเช่ามีใบเสร็จ แต่ค่ากาแฟ 250 แก้วไม่มีใครรวมให้ดู เราเลยไม่เคยเห็นเลข 16,250 บาทในชีวิต
4. คนรอบตัวทำเหมือนกันหมด เพื่อนทั้งออฟฟิศเดินถือแก้วกาแฟ ก็เลยรู้สึกว่าเป็นเรื่องปกติ ทั้งที่เพื่อนก็เก็บเงินไม่ได้เหมือนกัน

เจ๊ถึงบอกเสมอว่าสมองคนไม่ได้เกิดมาเพื่อบวกเลขหลักสิบทุกวัน ต้องมีคนช่วยจดแทน ส่งสลิปที่สแกนจ่ายมาให้เจ๊จดใน LINE เจ๊จดให้ รวมให้ แล้วบอกเลยว่าวันนี้ใช้ได้อีกเท่าไหร่ จะได้ไม่ต้องมานั่งเดาตอนสิ้นเดือน

กาแฟแก้วละ 65 ไม่เคยทำให้ใครจน แต่การไม่รู้ว่าปีนี้กินไปกี่แก้วนี่แหละ ที่ทำให้สิ้นเดือนไม่เหลืออะไร

วิธีอุดรูรั่วแบบไม่ต้องอดทุกอย่าง

เจ๊ไม่เคยบอกให้ใครเลิกกาแฟ คนที่ตัดทุกอย่างทีเดียวส่วนใหญ่ทนได้ 2 สัปดาห์แล้วกลับไปกินหนักกว่าเดิม วิธีของเจ๊คือลด ไม่ใช่เลิก

1. กฎลดครึ่ง

กินกาแฟ 5 วัน ลดเหลือ 3 วัน วันที่เหลือชงเองที่ออฟฟิศหรือซื้อกาแฟรถเข็นแก้วละ 30 น้องมิ้นท์ลดกาแฟแฟรนไชส์เหลือสัปดาห์ละ 3 แก้ว จาก 1,430 เหลือ 845 ประหยัดเดือนละ 585 ยังได้กินของที่ชอบอยู่ แค่ไม่ทุกวัน

2. ตั้งโควตารายสัปดาห์แล้วทำให้เป็นรางวัล

ชานมเหลือสัปดาห์ละ 1 แก้ว ให้เป็นแก้ววันศุกร์ พอมันหายากขึ้นมันจะอร่อยขึ้นด้วยนะ เชื่อเจ๊ น้องมิ้นท์ประหยัดจากข้อนี้เดือนละ 475

3. วินเฉพาะวันที่จำเป็น

ถ้าระยะทางเดินได้ใน 10 นาที ให้เดินตอนเช้าที่อากาศยังไม่ร้อน เย็นเหนื่อยค่อยนั่งวิน หรือนั่งเฉพาะวันฝนตกกับวันที่สาย แค่เดินเที่ยวเช้าเที่ยวเดียวก็ประหยัดเดือนละ 330 แถมได้ออกกำลังกายฟรี

4. ขนมเย็น ซื้อยกแพ็คแทนซื้อรายชิ้น

ขนมชิ้นละ 35 ที่ร้านสะดวกซื้อ ถ้าซื้อยกแพ็คจากห้างเดือนละครั้งตกชิ้นละ 15 ถึง 20 หรือกินข้าวเย็นให้อิ่มก่อนค่อยผ่านปากซอย ลดเหลือสัปดาห์ละ 2 วัน ประหยัดเดือนละ 455

5. ยกเลิกรายเดือนที่ไม่ได้ใช้

ลองไล่ดูว่ามีค่าสมัครอะไรตัดบัญชีอัตโนมัติบ้าง ดูหนัง ฟังเพลง เกม พื้นที่เก็บรูป อันไหนไม่ได้เปิดเกิน 1 เดือน ยกเลิกไปก่อน อยากใช้ค่อยสมัครใหม่ ไม่มีใครห้าม

รวม 4 ข้อแรกของน้องมิ้นท์ ประหยัดได้เดือนละ 1,845 บาท ปีละ 22,140 บาท โดยที่ยังกินกาแฟ ชานม ขนมอยู่ทุกสัปดาห์ ไม่ได้อดอะไรเลย แค่กินแบบรู้ตัวจ้ะ

จดก่อน ถึงจะรู้ว่ารั่วตรงไหนจริง ๆ

ข้อผิดพลาดที่เจ๊เห็นบ่อยคือรีบไปตัดกาแฟทั้งที่รูรั่วตัวจริงอยู่ที่อื่น บางคนไม่ได้รั่วที่กาแฟแต่รั่วที่เดลิเวอรี่ บางคนรั่วที่ค่าส่งของออนไลน์ชิ้นละ 30 ถึง 50 บาทที่สั่งทีละชิ้นเพราะใจร้อน ถ้าไม่จดจะไม่มีทางรู้

วิธีง่าย ๆ คือจดทุกรายจ่ายติดกัน 2 สัปดาห์ ย้ำว่าทุกรายจ่าย ยิ่งก้อนเล็กยิ่งต้องจด เพราะก้อนใหญ่ลูกจำได้อยู่แล้ว ก้อนเล็กนี่แหละที่หาย พอครบ 2 สัปดาห์ให้รวมเป็นหมวด แล้วดูว่าหมวดไหนยอดสูงผิดคาด นั่นคือรูรั่วตัวจริงของลูก

ถ้าขี้เกียจพิมพ์เอง เจ๊จดช่วยได้ แอด LINE @jayjod แล้วส่งสลิปตอนสแกนจ่ายมาได้เลย เจ๊จดให้ แยกหมวดให้ ตั้งงบตามวันเงินเดือนออกของลูก แล้วบอกทุกวันว่าวันนี้ใช้ได้อีกเท่าไหร่ ครบรอบเงินเดือนเจ๊ให้เกรด ถ้าเกรดตกเพราะหมวดกาแฟ ลูกจะเห็นชัดเลยว่าต้องอุดตรงไหน ไม่ต้องเดา ดูรายละเอียดได้ที่ jayjod.com

เงินที่อุดได้แล้ว เอาไปไว้ไหนดี

อุดรูรั่วได้แล้วอย่าปล่อยให้เงินนอนอยู่ในบัญชีเดิม เดี๋ยวมันก็รั่วไปทางอื่น เจ๊แนะนำ 3 ขั้นง่าย ๆ

• ย้ายทันทีวันเงินเดือนออก โอนจำนวนที่ตั้งใจประหยัดไปบัญชีอีกบัญชีที่ไม่ผูกกับการสแกนจ่าย ทำวันแรกเลย อย่ารอเหลือแล้วค่อยเก็บ เพราะมันไม่เคยเหลือ
• ตั้งชื่อเป้าหมายให้ชัด เช่น เงินสำรองฉุกเฉิน 3 เดือน น้องมิ้นท์เงินเดือน 22,000 เป้าคือ 66,000 ถ้าเก็บเดือนละ 1,845 ใช้เวลาประมาณ 3 ปี ถ้าอุดได้เต็มที่ 3,575 ไม่ถึง 2 ปี เงินก้อนนี้คือสิ่งที่ทำให้ไม่ต้องเอาทองมาขายเจ๊ตอนมือถือพัง หรือตอนแม่ป่วย
• พอมีเงินสำรองแล้วค่อยคิดเรื่องต่อยอด เรื่องนี้เจ๊ไม่ชี้ให้ว่าต้องไปไหน แต่ละคนรับความเสี่ยงได้ไม่เท่ากัน ศึกษาเองให้เข้าใจก่อนค่อยตัดสินใจ อย่าเชื่อใครที่บอกว่าได้แน่ ๆ รวมถึงเจ๊ด้วย

อย่าคาดหวังว่าอุดรูรั่วแล้วจะรวยในปีเดียว มันไม่ใช่เวทมนตร์ แต่คนที่เก็บได้ปีละ 2 หมื่นสม่ำเสมอ กับคนที่เก็บไม่ได้เลย ผ่านไป 5 ปีชีวิตต่างกันมากนะลูก

สรุปสั้น ๆ จากเจ๊

เงินรั่วคือกาแฟ ชานม วิน ขนม ที่จ่ายครั้งละไม่ถึง 100 แต่จ่ายทุกวัน รวมแล้วคนเงินเดือน 18,000 ถึง 45,000 หายไปปีละ 3 ถึง 6 หมื่นบาทได้ง่าย ๆ วิธีแก้ไม่ใช่เลิกทุกอย่าง แต่คือจดให้รู้ว่ารั่วตรงไหน แล้วลดครึ่งเฉพาะจุดที่รั่วหนัก ย้ายเงินที่อุดได้ออกไปตั้งแต่วันเงินเดือนออก เท่านี้ปีหน้าลูกจะมีเงินก้อนที่ปีนี้ไม่เคยมี

อยากรู้ว่าตัวเองรั่วอยู่เท่าไหร่ แอด LINE @jayjod แล้วส่งสลิปแก้วแรกของพรุ่งนี้มาให้เจ๊จด เจ๊บอกให้เองว่าวันนี้เหลือใช้เท่าไหร่จ้ะ